مستقلّات عقلى به اثبات رسانيد و روشن ساخت كه آن گونه روايات در واقع اشاره به احكام ظنّى عقل از راههايى چون : قياس و استحسان و . . . دارد . و گرنه در احكام قطعى عقل كه هيچ فطرت درستى در حجيّت آن شك ندارد ، حكم عقل حجّت است ، مانند « قبح عقاب بلا بيان » و يا « اشتغال يقينى نياز به فراغ و برائت يقينى دارد » و نظير آن و در روايات معصومين بر حجيّت عقل تأكيد شده است . 3 . اخباريها اجماع را در مسير استنباط احكام حجّت نمىدانستند و معتقد بودند اجماع در ميان عالمان اهل سنّت ، دليل شمرده مىشود ، نه در اعتقاد عالمان اماميّه . محقّق بهبهانى روشن ساخت كه « اجماع » ميان ما و عالمان اهل سنّت اشتراك لفظى دارد و گرنه اجماعى كه ما معتقد به حجيّت آن هستيم ، تفاوت جوهرى با اجماعى كه اهل سنّت بدان معتقدند ، دارد . اهل سنّت اجماع را فى نفسه حجت مىدانند ، ولى فقهاى اهل بيت عليهم السلام معتقدند كه اجماع طريقى است براى تحصيل قول و نظر معصوم عليه السلام . شرايط تحصيل نظر معصوم به وسيلهء اجماع در علم اصول توضيح داده شده است . 4 . اخباريها معتقد بودند كه همهء احاديث وارده از معصومان در كتب معروف و معتبر مانند كتب اربعه قطعى است و نيازى به علم رجال ، براى بررسى اسناد آنها نداريم . محقّق بهبهانى اين مبنا را نيز رد كرد و در رسالهء اجتهاد و اخبار نياز به علم رجال را اثبات كرد . افزون بر اين ، وى با ابتكاراتى در علم اصول ، فصل تازه‌اى را نيز در اين علم گشود و سبب رشد و بالندگى آن گرديد . « 1 » شاگردان محقّق بهبهانى : علّامه وحيد بهبهانى افزون بر پاسخ گويى و نقد مبانى اخباريون ، شاگردان ارزشمند و بزرگى را تحويل جامعه اسلامى داد كه پس از رحلت ايشان در سال 1206 ، خطّ فكرى استاد را با مهارت تمام ادامه دادند كه مهم‌ترين آنان عبارتند از : 1 . ملّا مهدى نراقى ( م 1209 ) نويسندهء كتاب معتمد الشيعة في احكام الشريعة . « 2 » 2 . سيّد محمّد مهدى بحر العلوم ( م 1212 ) مؤلّف كتاب الفوائد الرّجالية . « 3 » 3 . شيخ أبو على حائرى ( م 1216 ) مؤلّف كتاب منتهى المقال . « 4 » 4 . شيخ جعفر كاشف الغطا ( م 1227 ) مؤلّف كتاب كشف الغطا . « 5 » 5 . ميرزا أبو القاسم قمى ( م 1231 ) مؤلّف كتاب

--> ( 1 ) . ر . ك : روضات الجنّات ، ج 2 ، ص 98 - 94 ؛ اعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 182 ؛ طبقات اعلام الشيعة ، ج 1 ، ص 174 - 171 . ( 2 ) . ر . ك : روضات الجنّات ، ج 7 ، ص 203 - 200 ؛ اعيان الشيعة ، ج 10 ، ص 143 . ( 3 ) . ر . ك : روضات الجنّات ، ج 7 ، ص 209 - 203 ؛ اعيان الشيعة ، ج 10 ، ص 160 - 158 . ( 4 ) . ر . ك : اعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 124 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 1 ، ص 124 ؛ منتهى المقال ، ج 1 ، مقدّمهء تحقيق مؤسّسهء آل البيت عليهم السلام . ( 5 ) . ر . ك : روضات الجنّات ، ج 2 ، ص 206 - 200 ؛ طبقات اعلام الشيعة ، ج 1 ، ص 252 - 248 ؛ اعيان الشيعة ، ج 4 ، ص 106 - 99 ؛ الكنى و الالقاب ، ج 3 ، ص 104 - 101 .